Simurg

Lekesiz Dağ Nergisi

2006-05-27T20:58:00.000+03:00

Bitti, çağır beni
Su sesli, hem tütsü hem zehir
Sararmış kitapların
Tozlu nesnelerin arasından
Uzak, ıssız bir yere
Lekesizliğe!

Dağlara dağlara bakma
İçimdeki dağ nergisi
Sensizliğe ısınamam üşürüm
Savur kara gözlü güvercinlerini
Savur bahar ile.

Ah küçük sevgili, ah dili yok
Lekesiz bir resim gibi yapıştırdım
Yüreğimin defterine seni
Yüzünü kopardım kırlardan
Yeni açan çiçeklerden
Yüzüne bak!

İç çekişleri ve fısıltıları taze tut
Ağır çatısı altında güneşin
Al götür, eşsiz ve ebedî rüzgârınla
Al bu ruhu yorumla
Bu kımıltısız ruhu.
Ruhunun
Işıldayan, güzel bahçesinde.

Seni seni
İçimdeki dağ nergisi
Lekesizliğe çağır beni
Anla ki ben ne çok yaralandım
Yaşamak denen bu dumanlı çalkantıda
Nasıl olsa ölümü seçeceğim bir gün
Hiçbir şey eskitmiyor ölümü...

Yeşilin Dönüşü

2006-01-10T21:55:00.000+02:00

Yozgat Güzellemesi

2005-12-04T22:16:00.000+02:00

Bilhassa Adil Arslan,
Ethem Baran
ve Abbas Sayar için!..

Karın adresi burada uzun
Ölümü kuşatır yüzün
Yüreği bütüne ne ki hüzün
Bozkır, rüzgâr ve uzakta.

Ayva sararır, nar çatlar
Her kuş yuvasına uçar
İnsan bir mızıka kadar
Seslenir ve gider kaderiyle.

Bilesi de, kozadakini bilesi
Elleri tütün sarısı, çamlık nesi
"Yozgat?ın ortası saat kulesi"
Çanın nefesi üst üste vaktinde.

Gurbet nere, yol nereye ayrılmış
Çocukluktan ne kalmış
Sıla hazzını ezbere almış
Ruhuna ve gövdeye dolan.

Ne ileri, ne az berisi bahane
Uzuyor gök kubbesi sade
Sürmede, sürmelide
Rüya uçurtması güzeli.

Al yemenisi, sarı yazması
Çiğ düşmesi, kaş çeğmesi
Kızların yufka açması
Naz ile bozok şehrinde.

Çürüme Dersleri

2005-11-28T11:49:00.000+02:00

Her şey çürüyor. Çıt yok.
Tabiata ya da zihninin kıvrımları (derinlikleri, karanlığı) arasında keşfe çıkan şair de.
?
Bilmem, unutmanın kefareti mi?
KAÇ MEVSİM devam edecek bu çürüme?
Geldi geçti bahar
Bahar dediğin deli çiçek..
Yaz dediğin elma kokusu, sarı ekin, harman..
Güz dediğin yığın yığın yaprak..
Kış kaldı bir.
Gecenin bahçesi kar ışıltısı. Kar sesi. Kar kokusu. Karlı her şey..
Her şey çürüyor!
At, rüzgârdan ürken yaprak gibi,
Rüzgâr, ölümü eskitemiyor..
Ölüm
"çürümek için gidiyor uzaklara"
Her şey çürüyor!
Duvarlar, balkonlar, pencereler? Çocukluk bisikletinin pedallarını döndüren ayaklar da çürüyor.
Anladım, keder siyah bir çürüme, tükeniş de öyle.

"Kule"den Yeats'le sesleniyorum:

"Artık sağaltacağım ruhumu
Araştırmalara girişip
Bilimsel bir kurumda.
Ta ki bedenin çöküşü
Kanın yavaş yavaş pıhtılaşması,
Bilincimizin hırçın yitişi,
Şu rezil çürüyüşümüz,
Başımıza gelen belalar,
(Dostlarımızın ölümü
Ya da her parlak gözün ölümü
Soluğun bir an kesilmesi.)
Görünsün gökteki bulutlar gibi?"

Müzik Sûrete Çok Güneş

2005-11-15T23:26:00.000+02:00

Her şeyin bir ucu var
Bir de yorumu

a.

İşte
Sulara inmiş güneş
Çizip duruyor seni beni
Çizip duruyor yazılmamış
Koparılmamış gök çiçek gibi
Ruhumu söken müzikle.

Sûrete güneş döner
Bu zehirden müziğe çok güneş
Çok bahar, çok rüzgâr, çok hışırtı.

b.

Bir tüy gibi geçiyor se
Ellerinde kement
Bir tüy gibi
Uğultular içinde
Harflerin, çocukların ve kaburga kemiklerimin
Arasından
Ahu gözlerle.

Ey kaderime bir kader işareti düşüren
Yüzyıl kadar uzak
Yüzyıl kadar yakın özlemlerle
Kâh dağılan, kâh yekpâre bir ruh olarak

Gecelerde ve gündüzlerde
İçinin kışkırtıcı dağını seyredip
Senden başka kim var
Kim var
Güzelliğin bıçağına
Ellerini kestiren kadınlardan şimdi.

c.

Yüreği
Burçlar müziğine baygın
Yüzleri fecre çoğalan
Küçük kızlar gibi
Güneşi kikirdeyip
Gözleri kamaştırıyorsun yüzyıl ötelerden..

Gözlerinin kulelerinde ben
Gömülüyorum erguvan küllerine
Dünya yine kendi halinde.

/Ne sözler dökülür
Ne çağıltılı güzellikler
O suları gören
O müziği duyan güneşlerden
Kırılan ellerime
Pası açılmamış dilime.../

d.
????????

Bana ne kaldı bu saatlerden
Belli belirsiz adresler
Mağlubiyet

Sisli camlara bakmak taşrada
Küçük bir yağmur masalından başka.

YOLCU

2005-11-13T12:26:00.000+02:00

Bak yolda ben kaldım sadece
Kabul ettim sulara ateş atmanın suçunu
Sulara ve küçük kızlara.

Yolcuyum, sana gülümser, seninle
Bölüşürüm ekmeğimi, rüyalarımı, adresimi
Tenha güzelliğin bir veda uçurumu kadar
Tehlikeli? Peygamber çiçeğiyle süsle beni.

Yolcuyum, küçük bir tebessüm
Küçük kız? yürürüm!

*SİMURG ÜZERİNE

2005-11-13T12:04:00.000+02:00

Şiire evet olumluyor hayatın kendisini bu ifadem. Baharda müsbeti çoğaltarak aşkın kandilini yakmak... Sonra dönüpte yağmurlarla sırılsıklam başını öne eğip gözlerinin dervişiyim diyerek, fısıldayabilmek.
Uzun soluklar, belki evrenin ilk ılık nefesi gerek. Katı mekanın gerçekliğini zamanın sislerini dağıtan, sözü karşılamak ona merhabalar demek için :

Günaydın bana geri gelen şiir
Bana geri gelen anıt
Bana geri gelen kalbim
Bana geri gelen kalbimin ay ışığı (1)

Kalbimiz harflerle. Önce söz vardı sonra da söz olacaktır. Kaosların sözle yıkanması evreni ve içindekileri varkılmamış ki.

Seni bir kere tanıdıktan sonra
Yaşamak acısını da tanıdım
Bu acıyı beraber tadalım mâra (2)

Hayat, varlık, değerler, semboller, imlerin dünyası, pandoranın kutusu ne çıkacak acaba bu defasında! Kendinin farkına varan insan nasıl seslenecek, siteyi nasıl kuracak. Taş taş üstüne konularak yapılan erdemin şan neyle inşa edilecek.
Söz şairindir,

"ve geceyi çizen şiir dağılmakta
bak! işte şair
ellerin dolu (n) ay
gibi düşüyor, aşkla
söz kuşlarının üstüne
bolüne devrile" (Sh. 43) Kuş imleri İsmail Karakurt'ta Simurg'a dönüşüyor. Rivayete göre Kaf dağında yaşadığı varsayılan uzun boylu, tüyleri renkli, yüzü insan yüzüne benzeyen, çok yükseklerde uçan, yere konmayan, adı var kendi yok bir kuş. Otuz kuş büyüklüğünde, otuz renkli ve otuz kuşun alametini taşıdığı için "otuz kuş-otuz renk" anlamına geliyor Simurg.
Yitik cennet elbet bir gün bulunacaktır; ama oraların özlemi hiç bir dem bitmeyecektir. Ait olduğumuz evrensel boyuta ulaştığımız anda varoluş çiçekleri göğerecektir.
İlk ilke Simurg'dur (3)
Buna insanlık idesi, ilk akıl, ilahi sır da denir ki bu ele alınan insanın, çeşitli özelliklerini kapsar. Mükemmel insan evrenin ruhu, evrende onun suretidir. Onun için evrene en büyük insan ismi verilmiştir.
Yeryüzü sürgünü bizi arındıracak. Ateş le imtihanımız ise donanımlarımızı çeşitli boyutlara hazırlayacaktır. Hak yokluk aynasında zuhur eder. Varlıklar ve eşya yokluk aynasındaki akislerden ibarettir. Madde alem ve tüm varlıklar kendi asıllarına ve zatlarına göre yok, Hakka göre vardır. Varlıklarını ondan alırlar. Bunun dışında onlara atfedilen varlık bir vehim ve bir hayaldir.

Yokluğunda var olan
Varlıkta bilmez ademi (Mahvî) (4)

Kendini gerçekleştiremeyen acaba varlığın hangi oluşumunda yer alacaktır. "Ben kendimin şerhiyim" (Sh 37) ifadesini dilimizle söylediğimizde bunun olumlamasını neyle yapacağız. "Suçluyu mutlaka bulacaklar." (Sh 29) Evet, suçlanan sorumluluğunu insan olma erdemini kaybedenler mutlaka bulunacaktır.
Kitabın kapağının içinde sislerle birlikte tarihin hem de çok öncelerinin sesleri duyuluyor. Veda'lar, Mezmur'lar, İsa, Yusuf, Süleyman'ın sözleri bize kültürümüzün kökenini bir daha hatırlatıyor. Yaşama bilgisi kaybolmuştur. Evrenin neresinde bulunursa elbet sahip çıkılacaktır. Nuh tufanıyla yıkanan dünyamız kuş resimleri ile tekrar dirilecektir. Şair çağırıyor;

"Seni seni
İçimdeki dağ nergisi
Lekesizliğe çağır beni." (Sh 13)

Lekelendi yaşamımız hem de binlerce anlamsız kaygılarla. Her dem yenilenen çağrı nasılda unutturulmaya çalışılıyor öyle. Hayat ona dirilik veren fikirler ve sonsuzun sızısı. Sezai Karakoç'un:

"Gelin gülle başlayalım şiire atalara uyarak
Baharı kollayarak girelim kelimeler ülkesine." (5)

Çağrısına İsmail Karakurt, kitabına aldığı ilk şiirine gülle başlıyor. Dahası "gülü içime atıp söyleşirim" (Sh 11) ifadesiyle bunu daha da güzelleştiriyor. Konuşmak beraber olmak için gül ne iyi bir imgedir. Sanki gül kokuları duyuyoruz bizi esrik kılan, "Gül Yetiştiren Adam"larımız olurdu bizim. Karanlığın hoyratlığına direnen, uzadıkça gece nihâyetinde gündüzün geleceğini etrafa fısıldayan nerde o insanlar. "Kuşlar Süleyman?ı bekliyor" (Sh 35). Biz ise gül yetiştiren adamları.
Medeniyet tercihimiz bize devamlı kıyamet provaları yaptırıp durmakta; kendi aidiyetini sorgulayan insanımızın şarkısı her zaman değişik olmaktadır. Şiir ki nihayetinde;

"Şiiri indir ruhum! kanın hikayesi uzamasın
uzamasın şiir
Şiir ki azgın bir kıyamet denemesi
son kuşatmanın telaşıyla
tutuşan kemiğimden çıkıp
yine görüneceğim camdan elbiselerle" (Sh 38)

demektedir.

ALİ BÜYÜKÇAPAR

· İsmail Karakurt, Simurg (Şiirler) İst. 1992 M.E.B. Yayınları
· (YALNIZARDIÇ / 2, Kahramanmaraş)

DİPNOTLAR:

Sezai Karakoç, Şiirler II İst. 1978
Asaf Halet Çelebi, Om Mani Padme Hum
Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimler Sözlüğü İst. 1991
Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimler Sözlüğü İst. 1991
Sezai Karakoç. Şiirler IV ist. 1978

Aşk Olsun ya da "Mahrem Mecazlar"*

2005-11-01T22:33:00.000+02:00

"Sen yoğ isen
Aşk olmaz.
Ben ki tüterim âşikâr bir ağuda
Zehirli gömleğini giydiğim
Seni sevmek, kaç kez ölmektir?
Yüzyıllardır bir çığ altında."

Güne böyle başlamak! Bir dostla, bir dostun kalbimi götüren dizeleriyle. Belleğimdeki hatıralar atlasına "karlı günlerin ışıltısıyla" dokunan bu sesin arkasında, sıcak, zarif ve 'hışırtılı' bir kalp var... 'Yayla çiçekleri'nin dilini çözüyor, kerametle... Gönlü engin bir sevgi duasıyla 'esrik'; 'şakayık'tan güllere, 'üveyik' kanatlarından 'küheylan' yelelerine aşkı meşk eden bir 'bozkır dervişi'... İçinde durmayıp taşan semavî bir coşku, mevsimlerin şahı 'nisan'lara 'can suyu' veriyor. Daha doğrusu, her gün ruhumuzu karartan modern hayat endişelerimize o biricik 'sabâ' vezniyle yani aşkla huzuru getiriyor... Ah! O nazenin şiir. Ve şiire kendini adamış, dil burcunda süzülen bir anka... Geliyor ve dünyamıza aşkı, aşkın sahifelerini bırakıyor. Gezdiği, gördüğü, dokunduğu yere bir 'sürme' çekiyor. Aşkın sürmesini. Çiçeklerle sözcüklerin, çiğ tanesiyle erguvanların mahbûb 'delimeşk'lerini anlatıyor.
İçimizde köpürüp çağlayan o asûde ırmağın sesini, yani o gönül ateşinin ilâhîlerle taşan ve âyine dönüşen 'canhû'larını, bir 'yürek kipi'yle, bir 'nisan yağmuru'yla ya da bir rüya içtenliğiyle gönül eşiğimizden duyuruyor bize.
Sesi ne kadar derin, damarı ne kadar köklü. Şair ki, ne çekiyorsa 'sevgi'den çekiyor.

"Aşk olsun efendim
Dinmeyen bir şey var içimde
Can dökerim ışığının fitiline
Güllerine can suyu
Gönlüm ki, yanında semâzen şelâle
Uzağında devrik sah
Ah! Bütün dağlar sakayık-Şirin
Külüngünle var isen, aşk olsun!"

Hayatın çalkantısından odlara çeken insanı, bu nasıl bir aşk? Bu yürüyen bakışlar nasıl bir şey? Bu 'gülümseme' şiirden mi, şiirin aşkı tutuşturan fitilinden mi? En iyisini şair bilir, en muhkemini o söyler. O susarsa 'dağ kekikleri' küskün, o susarsa güller kan, gönül yara olur.

"Ah
Işık sürmesi, ah biricik sevgili
Sabah ediyor beni inceliğiniz
Dilimin sahifelerinden
Aşk ederim ben de, aşk olsun!"

Aşk olsun dostum; aşk olsun, İsmail Karakurt.
Seni okumayan gönülde boşluk, seni duymayan kalpler yetim. Tebrik ederim, teşekkür ederim. Beni gönendiren şiirine AŞK OLSUN!

Mehmet S. Fidancı

(*) Mahrem Mecazlar (şiir) İsmail Karakurt, Hece Yayınlan, Ank. Tel: 0. 3124196913
( Muhalif, 18-25 Mart 2000 / Sayı: 9 )

DİLSİZ

2005-10-30T22:41:00.000+02:00

Ben böyle yalnız ve uzak!
"Kışkırtıcı yaprak!.." şehirler, fırtınalar, güzel çocukların sesi.. Uğulduyor her şey. Hışırtılar çıkararak içimin hatıra kağıtlarını yırtıyor durmadan.Kayıyor suların yüzündeki tahta parçaları gibi zaman kırıntıları.
Titriyorum. Tanrım! Öteki gelecek.
Belki de son kez olacaktı bu görüşmemiz, bu konuşmamız, bu iki ruhun yakınlığı ve uzaklığı.
İçimizin bahçeleri sonsuz ışıyacaktı ve öyle kalacaktı belki de
"Gelsin" dedim.
Odada kimsecikler yoktu. Sadece ben vardım.
Ve onu bekliyordum.
/Münzevi hayatımdan beni dışarı -dünyaya- bu odadan bir pencere olmalıydı çekip çıkaran. Kapılar kapalı.Görünen hep kırmızı çatılar ve gökyüzüydü. Karşımda duran süre ve mesafeydi... Süre ve mesafe.Dünya ironisi! Küf ve yağmur müziği.
Benim yaşadığım kendi masalımdan başka neydi?
Hayatın uçuşan, kaygan, belirsiz kokuları arasında, bu duyarsızlıkta, neydi?
Korkunç. Çok korkunç olan. Dönen, değişen, kıran, kırılan, eğilen, eğilmeyen, döven, seven, sevilen, horlayan, horlanan, acıyan, acınan, bakan, seyreden, gören, görmeyen... kör, sağır, dilsiz... Neydi soran, sorulan Tanrım? Neydi İNSAN?/
Ve onu bekliyordum.
Geldi. Derin ırmakları beraberinde gülümseyerek geldi. Gelişi bir deprem! Tam o sıra, işte, eşikte bir kez daha karşı karşıya. Mahcup ve lekesiz varlığıyla, utandı o. Kızardı. Kızaran yüzünü önüne eğdi. Fakat nazenin bir gülümsemeyle arada bir bakış oklarını fırlatıyordu yüzüme, yüzümden yüreğime...
"O ne bakışlardı bağışlanan ya rabbi?"
Kalbi, göğüs kafesinden dışarı fırlamaya zorlayan, ne dehşet bakışlardı. Kalbim, sıcak toprağa yeni belenmiş bir çocuk gibi tepiniyordu. Gözlerimde baygın, umutsuz, acılı bir ifade. Uğultusu buğulu gözlerimden yansıyordu kalbimin. Güneşin dallarından çığlığı koparıyordu kuşlar.Kopuyordu tufan.
Oysa sessizdi, dilsizdi her şey, dilsizdi o!
Dilsizliğe yenildim ben de
Konuşamadım.
İçimin karanlık aynasına bakıyordu o göz, som ışıktan ve parıltıdan. Uzun uzun konuşacaktım onunla ruhumun baygınlığında. Bağlanma ve unutulmazlıktan bahsedecektim, yaşamak'tan... Sevgi yaşatıyor bizi diyecektim. Hayat onun için devam ediyor diyecektim. -Ne yazık ki- ne o, ne de diğeri. Hiç bir şey. Hiç biri.
Bir şeyler, ah bir şeyler? Dilim lâl oldu.
Konuşamadım.
O da şaşkın ve baygın bir hazla, yüzüme bakıyordu artık. Ruhumu öpüyordu son kez, kaderimi...
Titreşiyordu hayat ipek sesinin ritmiyle.
"Bunu mutlaka okumalısın" diyebildim birden.
Arkası gelmedi. Ellerim titreyerek üzerinde hiçbir yazı bulunmayan kitabı uzattım ona. Biraz bekledim. Biraz daha bekledim. Biraz daha. Uçuyordu ayaklarımın altından yer.
Ben giderim. Kayıp bakışlarla giderim. Günün birinde mutlaka giderim. O müthiş keskin koku ve uğultular çıkaran o gül, o süren ruh olmayacaktı bir daha hayatımda. Bu gidişin ve bitişin vedaı olmayacak bir daha.
Bir daha. Bir daha...
Baktım sessizliğin dağına kelimelerle bir iki kazma atacak Ferhat gücü bulamayınca kendimde, sadece dudaklarımın arasından bir fısıltı gibi "Gidebilirsin" uçuştu.
Gitti.
Hiçbir şey demeden gitti. Ben kala kaldım, ayakta, halsiz ve çaresiz?

SÜRMELİ ŞEHZADENİN ODA KASİDESİ

2005-10-09T00:04:00.000+03:00

Sende odalara sığmayan bir eda
Trompet, sevgilim
Kaderin içimizi güzelleştiren süsü.

Güneşin sarı göğsüne atar gibi mızrağı
Tanrının resmini üflüyorsun çocuk kalbime
Buğulu yapraklar arasından
İçimin karanlığına bakıyorsun
İçimin karanlık aynasına.

Ait olduğu yerden gülümser
Bez bebeklerle bahçelerde eğlenen
Ve eşyanın karanlığını ışıtan ruhlar
Her şeye bir iz bırakır
Bir çizgi
Bir sancak sözcüklerden
Çekilirler müzik fışkıran kuytu odalarına
Çekilir kuytu odasına ruhum!

Penceresi gökyüzüne açılan
Sürüklendiğim
Tükendiğim yaşamın diplerinden uzaklaşan bu oda
'La ilahe illallah!..'
Halvet kuyusu mu ne
Mermere sürtünen ip
Ulaşıyor dilime... Halayıklar gülümsüyor
Bir ucundan tozlanan zamanın
Öteki ucundan melekler, su perileri.

Mesafelere yayılan ipe gerip ben' imi
Sarsıyor o
O büsbütün gergedan şiddetiyle
Yüzümde tutuşan yangın iniyor yüreğime
Sözlerin en süresizi
En dikenlisi kışkırtıcı hazinelerin.

Trompet, sevgilim
Varolmanın hışırtılı yüzü
İçimde Yusuf'un güneşi yakma taklitleri
Ben bu odanın
Lahitlere girecek beyaz kaputlu
Ben bu odanın sürmeli şehzadesi.

Şimdi yorgun bir atasözü gibiyim
Ben kendimin şerhiyim...

SUSTURULMUŞ KELİMELERİN GÜMÜŞ YEĞNİLİĞİ

2005-10-08T23:45:00.000+03:00

'Şiir nedir? Kelimelerin tek bir kelimeye feda edilişinden başka bir şey midir? O tek kelime ki yalnız kendi değerini değil, susturulmuş olan öbür kelimelerin de değerini taşır.'(Eugenio Dıars)

Şiir bilinen kelimelerin üst perdeden söylenmesi şekli. Günlük dilin içinde, ama günlük dilden uzaklaşılarak. Başka bir deyişle, dilin kendi içinde geliştirdiği dil ve seçilmiş kelimelerle, ipekböceğinin güzellik uykusuna bulandığı koza. Emek ve titizlik. İşte şiir bu, seçkin az kelime.

Şiirin gövdesini şair, içinden akıp gelen ve 'süt dili'nden kelimelerle kurar. Başka hiçbir şeyle özdeki niteliği, kendindenliği ziyan etmeden, bütün bütüne sırdan ve büyülü.

Peki, kelimeleri niçin seçeriz? Çünkü seçme, diğer kelimelerin de dili, sözcüsü ve yeğniliğidir. Yaşantı değil yaşanılanların gizi, yük, ayrıca şiirin yükü, seçilmiş kelimelerdedir de ondan. Yazgıdır onlar, dosttur, çıtanın üstünde duruş, gündür endişesine şairin. Yoğundur oldukça, derindir orda, kelimelerde, ilgisi, sevgileri, sesi, felsefesi, her şeyi... Doğrusu kelime secimi bir marifettir şiirde. Aynı zamanda da, şairin metaforik ışımasıdır kelimeler. Çünkü şiir, sıradan açıklığı kabul etmiyor. Güzel olan çamurda kalmaz, bulunur, şairin kendi kozasını ördüğü ve örttüğü ıpıltılı sesiyle kelimelerin. Sahih olan şu ki, her şiir kendi kelimelerini seçiyor. Şair de kendi kelimeleriyle yetiniyor, hayatiyet kazanıyor böylece. Bu bağlamda, kelimeleri tanımak, onları sevmek, iyi geçinmek gerekiyor onlarla. Çünkü şairin sığınağıdır kelimeler, anne kucağı. Kelimelerin evi ise dildir. Orda döner, içlenir, söyleşir ruhunu kollayan kelimelerle şair. Her insan gibi şair de, diyeceğini kelimelerle söylüyor, onlarla perçinliyor, şiirine kelimelerle gidiyor. Şiirin has ırmağında süzülerek, onlarla arayıp buluyor şair, kuğusunu. Hâl böyleyken, varolduğu sürece, kelimelerden kopyası mümkün görünmüyor şairin.

Bittiği yerden başlıyor çünkü seçilmiş kelimelerin gümüş yeğniliği ve şiir!..

GÜLÜ İÇİME ATIP SÖYLEŞİRİM

2005-09-24T23:17:00.000+03:00

-Küçük bir tarih düşürüyorum
Seninle görülen rüyaya.

Yâr
Baharı yaman
Gözleri güneş ve duman yâr
Hangi zamandı.

Seni gördüm
Gagasında zehir taşıyan kuşlarını
Yusuf peygamberin öyküsünü anlatan
Kızların yanından geçerken
Seni gördüm
esrik gezinirim!.

Yağmuru düşün
Topraktan önce yüzümüze düşen
Yüzümüzü çizik çizik eden
Keman hüznü o ince konuğu.

Sonra beni düşün
Tutup incileri gülümseyen
Güzel atlara binip
Gürültülü ırmakları geçen
Ellerinde leylâklar büyüten beni.

Senden kalbime düşen şavkla
Bölünerek yürüdüğüm görülsün
Görülsün artık
Arkama alıp dünya çöplerini
Aşkın ağulu ucunu
Yüreğimde taşıdığım.

Av sahnesinden geçip
Kuyu
Saman ve pazardan sonra
Sana söylemem lazımdı
Çatlatamadığını yüzümün kayaları bazen
Kayıtsız kaldığımı güllere karşı.

Hiç mi
Hiç eskimedi tuhaflığım
Gülü içime atıp söyleşirim
Sorma bu işin esrarını

Üzeri kül hikâyesi...

MUHAMMET CAN ALACATLI'NIN BABASI İÇİN SÖYLEDİĞİ ŞİİR

2005-09-15T00:23:00.000+03:00

İki kış geçti
Bir serçe gibi üşüyorum.
Atta`ya giden babam
Hâlâ dönmedi eve.

Kimseler anlamıyor bunu.

Annem diyor ki
Baban, harflerin ülkesinde
Bir masal şimdi
Bir nilüfer çiçeği su içinde
Gülüşü derinden.

Anlamıyorum neden
İki can arasında
Bir deli rüzgâr
Bir tütsü
Bir kelebeğin yanan kanatları.

Babacığım
İşte üçüncü bahar
Seni öyle çok özledim ki!..

KIYIDA KALMAK

2005-09-09T10:57:00.000+03:00

Kıyıda kalmak, hayatın kıyısında ama sürüp giden şiir uğultusunun içinde. Bu bir tercih. Hep böyle mi olacak?
Hayır, bilmiyorum. Şimdilik böyle.

Güneşe naz eder durur içimdeki şiir.

(Yozgat Çamlık Göleti)

BÜYÜK BEYAZ

2005-09-05T22:06:00.000+03:00

Toprağın müziğini dinleyen
Irmaklara yaslanıp
Elma dolu günlerle
Çağıltılı ve bülbülleyin.

Uyan artık büyük beyazım
Uyan çocukluğum
Ağzındaki saflığı yine bana bırak.

Biliyorum
Çocukluğum bir çocuk
Belki de
Bin çocuk;
Çocuk uçurtma
Gülücüklerden, öpücüklerden
Uzuyorum ırmaklar içinden.

Anla artık büyük beyazım
Anla çocukluğum
Elindeki papatyayı yine bana bırak...

"SÖYLEDİN: GENİŞ VURUYOR YÜREĞİN"

2005-09-05T21:22:00.000+03:00

Zor, yorucu ama muhteşem bir şiir kitabı Yedi Güzel Adam. Zarifoğlu'nun ikinci şiir kitabı bu. Beş uzun şiir metninden müteşekkil Yedi Güzel Adam. Bunlar Yedi Güzel Adam, Ben Dirimle Doğrulurken, Akşam Sofrasında Yedi Kişilik Bir Aile Oyunu, Zeynep ve Uzaktan Fırat Üzerine ikili Anlatım, Ve Çocuğun Uyanışı Böyle Başladı adını taşır.
Cahit Zarifoğlu hakkında yazılanlara bakıldığında, o'nun şiir başlangıcı bir 'zirve' olarak belirlenir. Yani İşaret Çocukları bir zirvedir Zarifoğlu'nun şiir serüveninde... Şairin daha sonra yayınlanan şiir kitapları, bu ilk kitabının, değişik alanlarda genişleyen bir uzantısı gibidir. İşaret Çocukları'yla yakalanan ses hadisesi, Yedi Güzel Adam, Menziller, Korku ve Yakarış ile sürüp gelmiştir. Hatta bu sesin akışı, şiir dışı kitaplarında da kendisini gösterir.
Baştan sona insanı sarıp sarmalayan gürül bir ırmak sesidir Yedi Güzel Adam'ın özgünlüğü, edası, estetiği... Bir uzun yankıdır. Ki bu uzun yankıda insanın hayreti, arayışı, açıklığı ve gizliliği iç içedir. Yani aynı vadiden uğuldar. Kendiliğinden bir süreklilik söz konusudur bu şiirlerde. Çünkü varolanın hızla algılanması bir dinamizm, bir hareketlilik, bir gerilim katmaktadır Yedi Güzel Adam'a. Şair, bizi bu çizgide alır götürür kana, aşka, yâre... dağa doğru. Dağı konuşturur, otları ve çiçekleri söyleştirir.Bu duygularla şiirin eşiğine yaklaşıp ilk kapıdan içeri girmeye çalışırken;"Bu insanlar dev midirYatak görmemiş gövde midir"patlaması ilk metnin açışını yapar. Sonra yâr'in kapısında pırıl pırıl mavzerler çekip çıkarırlar oyluk etlerinden ve öylece dururlar ite çakala karşı Yedi Güzel Adam. Kimdir bu Yedi Güzel Adam? Kimleri sembolize ediyor, kimlere tekabül ediyor? Bunun cevabını aramak, gereksiz diye düşünüyorum. Çünkü bir okur olarak ben de yoğun simge sağanağı ve gerilimi içinde kişilerle verilen örtüklüğü, imalı edayı okurlara ve sezgilerine havale ediyorum. Kimde neyi çağrıştırır bilemem.

Evet daha sonra 'Yedi adamdan biri bir gün' diye devam eden metinlerde destanımsı ve öyküsel üslûp, çarpıcı ve patlayıcı imgelerin yoğunlaştığı bir dünya oluşturuyor kendi kubbesi altında. Yedi Güzel Adam'da diri bir tabiat; çiçeği, ağaçlan, otları, kokusu, dağları, kayaları, bayırları ile saf ve gündelik yaşantıdan izler; tarihi, tasavvufî, ve folklorik unsurlar yerli yerinde ve yeni tatlara cezbeden örgüsü içerisinde ustaca kullanılmıştır. Ayrıca bizi, bu metinleri okumaya zorlayan müthiş bir metafizik gerilim, hayret, şaşkınlık, coşkulu ve büyülü bir ritm vardır Yedi Güzel Adam'da. Bu ritmik çizgide şiir, kendisini açmaya başlar bize. Yedi Güzel Adam'dan biri bir gün kan gören, aşk gören, yâr gören, bela gören, dağ gören. 'Ruhun içinden dünyaya doğru keşfe yönelen' ve gereğini belleyendir, işte bütün bu yoğun duyarlık içinde 'Aşk aceleyle oraya buraya göz gezdirir' ve aynı hızla şairde iç depremi gerçekleştirir. Ve aynı hızla şair, metafizik enlemde bunu, bu çarpıntıyı, iç konuşmayı sıçramalarla ve kesintisiz olarak duyurur içimizde.
Metafizik edalı bu şiir estetiğine sahip olan Zarifoğlu, halk şiiri geleneğinden de bazı damarları şiirine bağlamıştır:"Yar kurbanın olamDola yaşmağını bileğimeKi düşmanı güzel vuram.""Güzelin düşmanı güzel olurGüzelin yari güzel olur"'Beyaz haberler' ile dolan şair, habire şiirler söylüyor kardeşlerine. Aşkı yanından ayırmadan ve umut gibi ışıyarak... Dış formun gelişigüzelliği, kelimelerin patlama (dil'e getiriliş) anındaki telaffuzu o kadar ilgilendirmiyor onu. Çünkü 'aşk delice kımılda(mıştır) yatağından' ve şairin bu dünyaya ait ben'ini kışkırtmıştır."Durdurun gece hücumlarınıArtık aşk insan kalbine sığmıyor"diyerek sınırın öte yakasındaki ben'iyle karşılaştırır bizi. Dünyevî olarak da halkın duyarsızlığından/aşksızlığından, banka dükkanlarına hücumundan yakınır. Varlığın bilinmemesinden ötürü de, aşk ve ölüm arasında gidip gelerek, ironiyle müezzini kıs kıs güldürür. Şair, dili adeta şiirin içine sokmuş, Türkçe'nin bütün imkanlarını zorlayarak; inceliğini, sesini, anlamını yoğaltırcasına şiirine çekmiştir. Zarifoğlu'nun dil zevki katıksızdır. Bu dil ile, varolmanın esprisi, çilesi ve gerilimi inançla, kader ile zarifane tamamlanır."AğabeyimBenÇizilmiş bir yaşama atanmışım gibi"

İsmail KARAKURT (zarifce'den)
is_karakurt@mynet.com

ŞAİR

2005-09-05T21:04:00.000+03:00

(zinhar galeri 'şiir gözden düşmesin')

Kuytularda ışıldayan bir endişeyim ben
Yüreğimi serdim zamanın titreşen aralıklarına
Orda... uçuşuyor dünya.

Mevsimlerime dil veriyor baharın fecri
Mevsimlerime, mesellerime, bülbüllerime.

Bu tabiatın ritmi, bu ateş böceği ve bu otlar
Hayatın yırtılan sessizliği bu
Tüter lekesiz ve çiğdem gözlerde
Yasamak çağrısı, ölmek çağrısı upuzun düşen.

Tutup kendimi saklıyorum tozlanmış kağıtlarda
Bir avuç tuza, üflenen hatıralara
Ve tenhasına insanların sıcak ve sessiz
Ağulum! Kefensiz biriyim işte şiirin kıyılarında
Kara bir özlemle kaderimi öpüyor annem
Öpüyor giyinmiş yağmurlarımı, yapraklarımı, kumlarımı
Öpülen yerde s i m u r g r e s i m l e r i güneşi utandıran.

Kuytularda ışıldayan bir endişeyim ben!

SİMURG

2005-09-05T20:48:00.000+03:00

Simurg, İsmail Karakurt'un ilk kitabı.
Kitap, Milli Eğitim Bakanlığı
"Öğretmen Yazarlar Dizisi" içinde
yayımlandı (1992).
Karakurt'un şiirinde ne var?
Şairane bir mübhemiyet. Belki,
bizi çeken budur. Ama değil;
sadece bu değil. Ses var,
iç ahenk var, mısra mükemmeliyetine
ulaşma atılımı var. Bu atılım bazen
mısralardan bentlere kadar ulaşıyor.
Sonra Türk şiir tarihi ile
usulca kurulan akrabalıklar:

"göl saatleri'nden uçuşan kabarcıklar
gibi sokaklarda kar sesi"

Bu mısralardaki
Hâşim ve Cenab silueti ile
Karakurt'un süzgün ve incelmiş portresi sahih bir senteze yürüyor. Şair kendi kültürümüzün saraylı ve taşralı katmanlarından devşirdiği unsurlarla, önceden yürünmüş yolları tekraren yeşertmeye çabalıyor.

"Şehzadenin elinde lâm ve ba"

Karakurt sözü aza indirmede, yoğunlaştırmada, saflaştırıp parlatmada neredeyse bir minyatür ustası yetkinliğine ulaşmak istiyor.

"işte kibritin yanışı
beni çocukluğuma taşıyan geyik."

Kibrit alevi karşısında büyülenen o küçük çocuk, geyik metaforu ile reel yaşamdan kopuyor. Sonra bütün bir şark dünyasının efsunlu labirentlerine dalıyor. Gülümseyen ece şiiri; geyik, duman, kar, tüy, halı, kuyu, buğday taşıyan karıncalar, tenhalık, hırka, Yusuf, masal, müzik, lâmba, şehzade, harfler ve küller ile savruluyor.
İçimizdeki şiire (Haşim'in musikiye doğru ittiği şiire) doğru savruluyor. Karakurt bu yıpranmış kelime ve tabirleri yeniden yorumluyor; onlara bir ruh üfürüyor: şairin nefesi. Elinde biz okuyucuların okumaya ve bakmaya doyamadığı içi "kuş ve çiğ dolu bir albüm" tutuyor. Böylece albümdeki suretlerin ışığından geçerek Küçük bir yağmur masalı'na ulaşıyoruz.
Evet, kitap bu işte: Küçük bir yağmur masalı. Usul usul dökülen damlaların sesine bir ney veya santur eşlik ediyor:

"Bana ne kaldı bu saatlerden
Belli bilirsiz adresler
Mağlubiyet
Sisli camlara bakmak taşrada
Küçük bir yağmur masalından başka"

Sorgun'un Çiğdemli Lisesi (ne güzel isim) V. Edebiyat B. sınıfının camları hangi yöne, hangi ağaçlara, kurak tepelere bakıyor? Şair bulunduğu noktadan "ora'ya bakıyor. Geleneksel sanat anlayışımızın metafizik hedefine. "Kuytularda ışıldayan bir endişe" olarak bakıyor. Tabiatın ritmini, ateş böceğini, otların hışırtısını,"hayatın yırtılan sessizliği" noktasından çekip çıkarmaya, yazdığı metne belkemiği kılmaya çalışıyor. Bu sebepten olsa gerek onda "günümüzde bir derviş" edası görülüyor. Bir derviş sıkıntısı..
Eğilince, "güneşin bürdesi" düşüyor üzerinden, yüzünde "ikindiler birikiyor?, Orda -ötede- "yaprakların altına yayılıyor kalbi".
Simurg şiirinin ortalarında Temmuz, çöl, giyilen güneş, kalp vadisi, kuşlar yakuttan işaretler, vedanın kanlı müziği, yollar, gül ve ölümün dokunuşu ile Şeyh Galib?in ünlü Hüsn ü aşk'ı uç gösteriyor. Belki Karakurt'un şiiri de bir "seyr ü sülük" hikâyesi barındırıyor. Ancak şair yolculuk mazmununu verirken hikâye öğelerine başvurmuyor, bu da lehinde bir puan. Biraz da öğretmenlik mesleği açık ediliyor:

"birikiyor tebeşirin ağusu
birikiyor durmadan saatlere bakmak."

Karakurt'u bu ilk kitabından ötürü kutluyorum. Türkiye Yazarlar Birliği?nin isabetli bir seçim yaptığını düşünüyorum. Keşke her yıl böyle kitaplar yayımlansa da böyle ödüller dağıtılsa.

*Mustafa KUTLU ( Dergah / 37, Mart 1993)

KEDER BULANIKLIĞI

2005-09-04T19:26:00.000+03:00

Taze çay demlemiş hanım, balkonda
içmeye çağırıyor. İstemiyorum.
Biraz zorluyor, gönülsüz de olsa
"Tamam!"diyorum. Oturup
karşı dağlara bakıyorum balkondan.
Baktıkça beynimin geçmiş zaman
pencereleri açılıyor. Çayımdan
birkaç yudum içiyorum. İçtiğim
her yudumun tadıyla biraz
kederleniyorum. Sevdiğim yerlerden
ve insanlardan ayrı yaşamak,
böyle bir duyguya sürüklüyor beni.
Yüreğimi acıtıyor. Eti tırnaktan
ayıran bir diken acısı gibi hasret.
Hepsi bundan, hepsi bundan.
Ama günün birinde,
kederimin bulanıklığından
mavi bir dumanın yükseleceğine inanıyorum.

KIZILDERİLİ

2005-09-02T22:09:00.000+03:00

Yaşlı kızıldereli reisi kulübesinin önünde torunuyla oturmuş, az ötede birbiriyle boğuşup duran iki köpeği izliyorlardı. Köpeklerden biri beyaz, biri siyahtı ve oniki yaşındaki çocuk kendini bildi bileli o köpekler dedesinin kulübesi önünde boğuşup duruyorlardı. Dedesinin sürekli göz önünde tuttuğu, yanından ayırmadığı iki iri köpekti bunlar. Çocuk, kulübeyi korumak için bir köpeğin yeterli olduğunu düşünüyor, dedesinin ikinci köpeğe neden ihtiyacı olduğunu ve renklerinin neden illa da siyah ve beyaz olduğunu anlamak istiyordu artık. O merakla, sordu dedesine. Yaşlı reis, bilgece bir gülümsemeyle torununun sırtını sıvazladı.
"Onlar" dedi, "benim için iki simgedir evlat."
"Neyin simgesi" diye sordu çocuk.
"İyilik ile kötülüğün simgesi. Aynen şu gördüğün köpekler gibi, iyilik ve kötülük içimizde sürekli mücadele eder durur. Onları seyrettikçe ben hep bunu düşünürüm. Onun için yanımda tutarım onları. "
Çocuk, sözün burasında, mücadele varsa, kazananı da olmalı diye düşündü ve her çocuğa has bitmeyen sorulara bir yenisini ekledi: Peki, dedi. Sence hangisi kazanır bu mücadeleyi?"Bilge reis, derin bir gülümsemeyle baktı torununa:
"Hangisi mi evlat? Ben hangisini daha iyi beslersem!"inş. devam edecek....

GÜL YAPRAĞINDA ŞELÂLE

2005-08-29T23:30:00.000+03:00

Gül ve su aşkına gül yaprağında şelale olanlara
Her insan kainatın farklı perspektiften yorumu,her insan baharın ta kendisi;kâh ilki kâh sonu...Biz de, birikimi olduğümuz bunca asırdan ve bizi de kendine katıp yol alacak zamandan beslenen birikimi kelimelerimizle sentezlemeye çalışırız.Kim olursa olsun, nasıl yaşarsa yaşasın, sorgusunu sorularla - arzusunu umutlarla yansıtmak isteriz; kendimizi de katarak, anlatabildiğimiz kadarıyla... Malum hayat bildiğimiz olgu kendi içinde mevsimlere ayrılırken bazı mevsim dilimlerinde kabuk tutmaya zorluyor insanı... Nihayet gönül aynamda mevsim sürgünü olduğumu kabul edecekken her insan kadar baharın kendisi olduğum düşünde kalıplaşmaya karar verdim, hızla bölüşülen değerlerime atıfla...Ve dirilişlere açtım yelkenlerimi sonsuz defa, dirilişin hakkını verecek güne yönelirken...Şikâyet yok aslında, yok elem ya da sitem haşa sorularımda; her soru yaşanmışlıkların fotoğrafı o kadar insan adına insafa çizilen hudutta...Sorularla resmetmek gerçekleri, aslında tutar ve güçlü kılar kökleri mantığıyla adeta gözyaşıyla beslenen soruyu sorguya boğan bahar namzetlerinin sevdasıyla paylaşmak isterim geri sayma süreci zannedilen sınırlı sürenin hakikate zıt mana temsil ettiğini...Ve mevsimlerden en çok baharı kuşanan, aydınlığı müjdeleyen, varlıkları dirilişe bedel güzel insanlara ithaf ettik elimizdekileri; gül ve su aşkına ercesine, gül yaprağında bend görmemiş şelalelerce...
(MASUM VE ÂSİ'den)

SİMURG'UN ÖYKÜSÜ

2005-08-29T23:08:00.000+03:00

KUŞDİLİ(MANTIKU'T-TAYR)

Feridüddin Attar, Nişabur'da 1120'da doğmuş ve muhtemelen 1194'da vefat etmiş ünlü bir şair ve mutasavvıftır. Hekim ve eczacı olmasından dolayı Attar olarak anılmaktadır. Tac'ül Ârifin Necmettin Kübrevi'ye bağlı olmakla birlikte; benimsediği tasavvuf anlayışı bir sistemden ziyade İşrâki'dir. Hz.Mevlâna, Şeyh Galip ve diğer mutasavvıflar tarafından yüceltilen Attar, çoğu günümüze kadar ulaşan pek çok eser bırakmıştır.
Bunların arasında en ünlüsü 1187'de yazmış olduğu Tuyûrnâme (Mantıku't-tayr veya Mantık Al-Tayr) adlı 4931 beyitten oluşan eseridir.
Attar, Kuşdili veya Kuşlar Meclisi olarak da bilinen bu mesnevî tarzı eserinde, tasavvufun Vahdet-i Vücûd anlayışını anlatır.
Eserde çok zengin bir sembolik dil kullanılmış ve Hakikât'i arayanlar, yani Hakikât Yolunun Yolcuları kuşlarla simgelenmiştir.
Hüthüt adlı kuş onların önderleri, kılavuzları, yani mürşitleridir.
Aradıkları Simurg adlı efsanevî kuş, Allah?ın zuhûr ve taayyünüdür.
Tabii, zuhûr ve taayyün aslında bizzat kendilerinden ibarettir. Ancak, Vahdet-i Vücut'a, yani Varlık Birliği'ne ulaşanlar, "halkın Hakk'ın zuhuru; Hakk'ın halkın bütünü olduğunu" idrak edebilirler.

Kuşdili aşağıda özetlenmeye çalışılacaktır.

" Günlerden bir gün, dünyadaki bütün kuşlar bir araya gelirler. Toplanan kuşların arasında hüthüt, kumru, dudu, keklik, bülbül, sülün, üveyk, şahin ve diğerleri vardır. Amaçları, padişahsız hiç bir ülke olmadığı düşüncesiyle, kendilerini yönetmek üzere bir padişah seçmektir.
Hüthüt söze başlar ve Hz.Süleyman'ın postacısı olduğunu belirttikten sonra; kuşların Simurg adında bir padişahları olduğunu söyler. Ama, hiç bir kuşun haberlerinin olmadığını, herkesin padişahının daima Simurg olduğunu belirtir. Ancak, binlerce nur ve zulmet perdelerinin arkasında gizli olduğu için bilinmediğini ve onun 'bize bizden yakın, bizimse uzak' olduğumuzu anlatır. Simurg'u arayıp bulmaları için kendilerine kılavuzluk edeceğini ilave edince; kuşların hepsi de hüthütün peşine takılıp onu aramak için yollara düşerler. Kuşların hepsi de Simurg'un sözü üzerine yola revan olurlar?
Ama, yol çok uzun ve menzil uzak olduğundan; kuşlar yorulup hastalanırlar. Hepsi de, Simurg'u görmek istemelerine rağmen, hüthütün yanına varınca 'kendilerince geçerli çeşitli mazeretler söylemeye' başlarlar. Çünkü, kuşların gönüllerinde yatan asıl hedefleri çok daha basit ve dünyevî'dir (!) Örnek olarak, bülbülün isteği gül; dudu kuşunun arzuladığı abıhayat; tavuskuşunun amacı cennet; kazın mazereti su; kekliğin aradığı mücevher; hümânın nefsi kibir ve gurur; doğanın sevdası mevki ve iktidar; üveykin ihtirası deniz; puhu kuşunun aradığı viranelerdeki define; kuyruksalanın mazereti zaafiyeti dolayısıyla aradığı kuyudaki Yûsuf; bütün diğerlerinin de başka başka özür ve bahanelerdir.
Bu mazeretleri dinleyen hüthüt, hepsine ayrı ayrı, doğru, inandırıcı ve ikna edici cevaplar verir. Simurg'un olağanüstü özelliklerini ve güzelliklerini anlatır.
Hüthüt söz alır ve şunları söyler. Söyledikleri, ayna ve gönül açısından ilginçtir:
Simurg, apaçık meydanda olmasaydı hiç gölgesi olur muydu? Simurg gizli olsaydı hiç âleme gölgesi vurur muydu? Burada gölgesi görünen her şey, önce orada meydana çıkar görünür. Simurg'u görecek gözün yoksa, gönlün ayna gibi aydın değil demektir.Kimsede o güzelliği görecek göz yok; güzelliğinden sabrımız, takatımız kalmadı.Onun güzelliğiyle aşk oyununa girişmek mümkün değil.O, yüce lûtfuyla bir ayna icad etti.O ayna gönüldür; gönüle bak da, onun yüzünü gönülde gör!
Hüthütün bu söylediklerine ikna olan kuşlar, yine onun rehberliğinde Simurg'u aramak için yola koyulurlar.
Ama, yol, yine uzun ve zahmetli, menzil uzaktır!
Yolda hastalanan veya bitkin düşen kuşlar çeşitli bahaneler, mazeretler ileri sürerler. Bunların arasında, nefsanî arzular, servet istekleri, ayrıldığı köşkünü özlemesi, geride bıraktığı sevgilisinin hasretine dayanamamak, ölüm korkusu, ümitsizlik, şeriat korkusu, pislik endişesi, himmet, vefa, küskünlük, kibir, ferahlık arzusu, kararsızlık, hediye götürmek dileği gibi hususlarla; bir kuşun sorduğu 'daha ne kadar yol gidileceği' sorusu vardır.
Hüthüt hepsine, bıkıp usanmadan tatminkâr cevaplar verir ve daha önlerinde aşmaları gereken 'yedi vadi' bulunduğunu söyler. Ancak, bu 'yedi vadi'yi aştıktan sonra Simurg'a ulaşabileceklerdir. Hüthütün söylediği, 'yedi vadi' şunlardır:

VADİLER ve MERHALELER

1.Vadi
İstek
2.Vadi
Aşk
3.Vadi
Marifet
4.Vadi
İstigna
5.Vadi
Vahdet
6.Vadi
Hayret
7.Vadi
Yokluk (Fenâ)
BEKÂ

Kuşlar gayrete gelip tekrar yola düşerler!
Ama, pek çoğu, ya yem isteği ile bir yerlere dalıp kaybolur, ya aç susuz can verir, ya yollarda kaybolur, ya denizlerde boğulur, ya yüce dağların tepesinde can verir, ya güneşten kavrulur, ya vahşi hayvanlara yem olur, ya ağır hastalıklarla geride kalır, ya kendisini bir eğlenceye kaptırıp kafileden ayrılır.
Bu sayılan engellerin hepsi de Hakikât yolundaki zulmet ve nur hicaplarıdır.
Bu hicaplardan sadece otuz kuş geçer.
Bütün vadileri aşarak menzil-i maksudlarına yorgun ve bitkin bir halde uzanan bu kuşlar, rastladıkları kişiye kendilerine padişah yapmak için aradıkları Simurg'u sorarlar.
Simurg tarafından bir görevli gelir!
Görevli, otuz kuşun ayrı ayrı hepsine birer yazı verip okumalarını ister. Yazılarda, otuz kuşun yolculuk sırasında birer birer başlarına gelenler ve bütün yaptıkları yazılıdır.
Bu sırada, Simurg tecelli eder.
Fakat, otuz kuş, tecelli edenin (!) bizzat kendileri olduğunu; yani, Simurg'un mânâ bakımından otuz kuştan ibaret olduklarını görüp şaşırırlar.
Çünkü, kendilerini Simurg olarak görmüşlerdir.
Kuşlar Simurg, Simurg da kuşlardır.
Bu sırada Simurg'dan ses gelir:
'Siz buraya otuz kuş geldiniz, otuz kuş göründünüz. Daha fazla veya daha az gelseydiniz o kadar görünürdünüz. Çünkü, burası bir aynadır!'
Hasılı, otuz kuş, Simurg'un kendileri olduğunu anlayınca; artık, ortada, ne yolcu kalır, ne yol, ne de kılavuz...
Çünkü, hepsi BİR'dir.
Aynı, aşıkla, maşukun aşkta; habible, mahbubun muhabbette; sacidle, mescudun secdede; bir olması gibi...
Aradan zaman geçer, 'fenâda kaybolan kuşlar yeniden bekâya dönüp', yokluktan varlığa ererler."

Kuşdili sembolizması yukarıda özetlenmiştir.

Attar, 'ölümden sonraki ölümsüzlüğün sırrına' lâyık olacakların bilinciyle; ancak, bunları yazabilir Kuşdili olarak; sembolik lisanla!
Tabiî ki, okuyup da anlayanlara (!)...
Kuşdili, mesnevî anlam ve kapsam olarak zengin bir sembolizmadır.
Kuşlar, 'Hakikât Yolunun Yolcuları' ; Simurg, 'Hakikât' olarak tanımlanır. İnsan ömrünün engebelerine eşdeğer merdiven basamaklarını çıkabilmek ve sonunda ancak çok az kişinin hedefine ulaşabilmesi şeklinde düşünülebilir. Bunlar, tekamül merdiveninin, İstek'ten Fenâ'ya doğru çıkan basamaklarıdır. Açıklandığı gibi, kuşların bazıları, Fenâ'dan daha ileri giderek Fenânın da Fenâsını, yani Bekâ'yı idrak eder.
Sembolik evrende terk etme , yegâne kemalât yoludur.
Bu sembolizmada, kuşlar sâlikleri, kılavuz Hüdhüd kuşu mürşidi temsil eder.
Sîmurg (otuz kuş), yani Anka ise, Allah'ın zuhûr ve taayyünüdür.
Tûyurname, bir vadiden öteki vadiye sırayla geçilerek olgunlaşmanın kuşlarla temsil edilen ilginç bir örneğidir.
Ves-selâm?
Tamer Ayan27.04.2002